Mijn gedachten
gaan een jaar terug. Het gesprek met verpleegkundige Marinka. Zij hield mij een
spiegel voor. Ik zat in de put. Diep. Guusje zou nooit meer beter worden.
Misschien wel doodgaan. Marinka vroeg: ‘Als Guusje overlijdt, zijn dan de
afgelopen tien jaar voor niets geweest?’ Die vraag kan nooit met ‘ja’ worden beantwoord.
Marinka liet mij anders denken.
Ik besluit om half 5 naar huis te gaan. Vroeg voor mijn doen. Ik wil graag met de kinderen mee-eten. Als ik de parkeergarage uitrijd, licht ik Yvonne in. Een half uur later bel ik weer. Ik sta in een kilometerslange file op de A2. Meer dan twee uur later rijd ik de Van Beurdenstraat in. Ik mopper erop los.
Als ik de
slaapkamer binnenstap, ligt er een verrassing op mijn bureau. Een stapel
boeken. Klaar om te signeren. Besteld per e-mail (bestel@kanjerguusje.nl). Er zijn
cadeaus bij voor Moederdag. Die worden uit liefde gegeven. In de loop van de
avond groeit de stapel.
Aan het eind van
avond zie ik dat A.F.Th. van der Heijden de Libris Literatuur Prijs heeft
gewonnen. Een requiemroman over zijn overleden zoon. Op internet lees ik het
volgende nieuwsbericht.
"Alle registers die bij dood en rouw horen,
worden op superieure wijze bespeeld: van aankondiging en verzoening tot
ontkenning, van woede en verzet tot aanvaarding. In het slotkoor van deze
symfonie van de dood klinkt zelfs hoop, hoe genadeloos dat in het licht van de
voorgaande gebeurtenissen ook lijkt.''
Tonio werd op Eerste Pinksterdag 2010 in Amsterdam
op de fiets aangereden en overleed een paar uur later in het ziekenhuis. Hij
was 21 jaar.
Van der Heijden was niet bij de uitreiking van de
prijs in het Amstel Hotel; sinds de dood van zijn zoon komt hij nauwelijks meer
de deur uit.
De woorden uit het jurryrapport irriteren me. Woede en verzet. Ik kom het vaker tegen, als er over rouw
geschreven wordt. Alsof elke nabestaande die gevoelens heeft. Ik ben nooit boos
geweest om Guusjes overlijden. Op wie moet ik woedend zijn? Wie kan ik de
schuld geven van haar overlijden? Haar kanker is een fout van de natuur. Het
hoort bij haar leven en daardoor bij het mijne. Zo ook haar overlijden.
Dan lees ik over
hoop. Welke hoop? Het wordt tijd om het boek eens te gaan lezen, maar hoe vind
ik de tijd. Ik ben immers altijd druk. Ook vanavond is het weer laat en zijn er
nog steeds ongelezen e-mails in mijn inbox. Ik ben altijd voorstander van
positief denken, maar Guusje dood is voor mij het meest zinloze dat ik in mijn
leven heb meegemaakt.
Verder in het
artikel lees ik dat Van der Heijden zijn huis nooit meer uitkomt. Ieder mens gaat anders om met de dood van zijn kind. Ik kies mijn
manier.
Lowie, ik reageer weinig, maar nu wil ik je even zeggen dat ik allebei de boeken heb gelezen en dat ze samen voor mij het hele mogelijke scala aan gevoelens en reacties bij het overlijden van een kind bestrijken. Ieder zijn eigen manier van verwerken. En de situatie en manier waarop de dood in jullie leven kwam is zo verschillend. Wees niet geïrriteerd, het belangrijkste van alles delen jullie: het verdriet om het verlies van een kind!
BeantwoordenVerwijderenSterkte, Marijke
En jouw manier is prima! Op jouw manier doe jij het goed! Guusje zal trots zijn!
BeantwoordenVerwijderenLiefs
In gedachten een warme omhelzing! Jouw manier is prachtig. Liefs Debby
BeantwoordenVerwijderenDe dood van een kind is altijd zinloos tenzij het leven niet meer draagbaar is dan is de dood een "verlossing"alleen niet voor de nabestaanden.
BeantwoordenVerwijderenOp een bepaalde manier is Guusjes dood toch zinvol. Kijk maar eens wat het allemaal teweeg heeft gebracht en hoeveel mensen haar nu kennen en er weer voor zorgen dat andere kinderen met kanker toch nog een beetje plezier krijgen tijdens hun ziek zijn. Guusje brengt ook na haar dood nog geluk.
Lowie groot gelijk niemand kan weten hoe het voelt een kind te verliezen voor je er zelf voor staat ondanks dat je het niemand gunt dat hij zijn kind verliest maar een ieder krijgt kracht naar kruis sterkte voor jullie gezin jullie zijn kanjers groetjes Nelly netten.
BeantwoordenVerwijderenHoi Lowie,
BeantwoordenVerwijderenDe beoordeling van de Jury over het boek van A.F.Th. van der Heijden hoorde ik vanmorgen ook op het jounaal. Een beoording van mensen die niet weten hoe om te gaan met de rouw van iemand anders denk ik.
Een bepaalde vorm van woede heb ik in het begin van Ischa's ziek zijn en overlijden ook wel gehad. Een woede op de ziekte kanker. Maar al snel merk je dat het zonde is van de energie om boos te zijn op de ziekte, je kunt er niets tegen doen.
Hoe raar het misschien ook klinkt ben ik blij dat ik niet boos hoef te zijn, ik kan niemand de schuld geven van het overlijden van Ischa. Het lijkt me namelijk nog zwaarder als je iemand daar de schuld van kan geven, ook dat moet je verwerken en dat lijkt me een zware taak.
Het klopt wat je zegt hoe iemand omgaat met de verwerking van zijn verdriet is voor iedereen anders. Wie zijn wij om te zeggen dat mensen verkeerd omgaan met hun rouw. Ik ben zo blij dat we onze dochter nog hebben, zij helpt ons om verder te gaan. Als je na het overlijden van je kind alleen overblijft als ouder lijkt me dat echt super zwaar. Ik kan alleen maar heel veel respect hebben voor mensen die met dit zware verlies verder kunnen.
Ook ik probeer tussen alle moeilijke momenten door het overlijden van Ischa niet als zinloos te zien. Door dit gevoel heb ik een doel en kan ik stapje voor stapje verder.
Mensen zetten een bepaalde periode aan rouwen vast, daar ben ik inmiddels wel van afgestapt. Het verlies van onze kanjers zal ons hele leven met ons mee gaan, er zullen moeilijke en minder moeilijke momenten zijn, maar het gemis blijft. Pas als het gemis weg is omdat we daar zijn waar onze kanjers nu zijn is ons rouwproces voorbij. Tot die tijd zullen we een manier vinden om hier mee om te gaan ieder op zijn eigen manier. Hoe we dat doen maakt niet uit, je kunt hier in geen fouten maken want we doen het allemaal op de manier die bij ons past. We volgen allemaal ons hart en dan is het goed.
Liefs Saskia
Respect Lowie,
BeantwoordenVerwijderenBegrip, ik voel nog elke dag met jullie mee.
Jouw (jullie) manier is prachtig!
Guusje leeft voort in zoveel harten.
Liefs Anita.
Er waren eens twee ouders met een heel lief dochtertje,net zo'n mooi meisje als Guusje. Het kind was ziek,net zo ziek als Guusje,het kind vocht dapper,net zoals Guusje dapper vocht. Guusje heeft de strijd verloren,dat is verschrikkelijk oneerlijk. Dit meisje verloor ook de strijd,bijna had ze gewonnen,maar ze had enkel nog een bloedtransfusie nodig...die kreeg ze ook,twee dagen later was ze dood,er zat een zeer gevaarlijk virus in het donorbloed,de artsen zeiden; 1 op de miljoen glipt wel eens een virus erdoorheen bij controlle van donorbloed....een virus wat al haar organen had aangetast.Hier was niet meer tegen te vechten.... De ouders waren te geslagen en te verdrietig om boos te zijn om het AMC,dat kwam later pas. Het leven is vaak oneerlijk Lowie,natuurlijk hoort boosheid bij het overlijden van je kind,op wat of wie maakt niet uit,je bent als ouder boos,waarom moest Guusje dit overkomen,zoals je ooit schreef,5 gezonde kinderen en eentje doodziek,waarom moest dit drama jullie als ouders overkomen....de meest gestelde vraag op deze aarde,in welke taal dan ook is de WAAROM vraag,maar die vraag krijgen we hier niet beantwoord.... Ik vind dat jij die prijs had moeten krijgen Lowie,jij dringt mensen geen "rouwprogramma" op,jij schrijft niet hoe het MOET,maar jij schrijft hoe je het ERVAART,en dat is heel iets anders.Laat je gevoel toe,al ben je chagerijnig,boos,of woest,dat hoort allemaal bij rouwen....Ik vind je een topper,net als de andere leden van jullie gezin,zelfs Balou,want ook Balou zal Guusje missen.....
BeantwoordenVerwijderenLowie, ik zit over je woorden te denken: Guusje's dood is voor jou het meest zinloze wat je in je leven hebt meegemaakt...
BeantwoordenVerwijderenVolgens mij doe jij aan zingeving: wat Guusje's leven en dood door jou nu teweegbrengt, die motor die ondanks je verdriet jou aanjaagt en die zorgt dat je zoveel op de rit zet, dat je tomeloze energie lijkt te hebben, dat je zoveel begrip kweekt voor gezinnen in de wereld van kinderkanker, dat je zelf ook weer zoveel op gang brengt zoals een stichting, een uitgeverij, een nieuwe carriere als spreker, dat je mensen enthousiasmeert, aansteekt... Is dat niet jouw manier om zin te geven aan het zinloze overlijden van Guusje? Weet je, Marinka vroeg jou: als Guusje sterft, zijn de afgelopen jaren dan voor niets geweest? En ik vraag: nu Guusje is gestorven en slechts tien jaar is geworden, is haar leven daarom minder waard, is haar leven kleiner omdat ze jonger bleef?
Volgens mij is het antwoord wel duidelijk... :-)
Dikke knuffel Lowie, het is en blijft een constant gevecht en ik wil je daar graag een beetje kracht voor geven (en natuurlijk Yvonne en de kinderen)
Mirjam/teunemans